Dioptrie: co oznacza minus, co plus i ile to dużo
Dioptria (D, dpt) to jednostka mocy soczewki. Minus przy sferze (Sph) oznacza krótkowzroczność, a plus dalekowzroczność, czyli nadwzroczność. Według wykładu z Katedry i Kliniki Okulistyki WUM średnia moc okularów do czytania przy starczowzroczności ma znak plus, ale moc dla ciebie ustala badanie wzroku.
· 5 min czytania · aktualizacja

Minus przy sferze (Sph) na recepcie oznacza krótkowzroczność, a plus dalekowzroczność. Liczba za znakiem mówi, jak mocna jest soczewka: według College of Optometrists im wyższa liczba, tym mocniejsza soczewka. International Myopia Institute (IMI) stawia granicę wysokiej krótkowzroczności na -6,00 D (w ekwiwalencie sferycznym wady, przy rozluźnionej akomodacji). Wykład z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego (WUM) stawia ją dopiero powyżej -8,0 D.
Co to jest dioptria?
Dioptria (D) to jednostka miary zdolności skupiającej soczewki: 1 D ma soczewka o ogniskowej 1 m. Tę definicję podaje wykład z Katedry i Kliniki Okulistyki WUM. W materiale producenta soczewek ZEISS dioptrie zapisano skrótem dpt, a 0,00 dpt opisano jako widzenie prawidłowe, czyli emmetropię.
Zdolność skupiająca jest równa co do wartości odwrotności ogniskowej soczewki. Gdy ogniskową wyrazisz w metrach, zdolność skupiającą otrzymasz w dioptriach.
Co oznacza minus i plus przy dioptriach?
Minus przy sferze to krótkowzroczność, a plus to nadwzroczność, inaczej dalekowzroczność. Tak znak sfery (Sph) objaśnia producent soczewek Rodenstock w opisie swojej karty gwarancyjnej soczewek.
W prezentacji „Wady wzroku” z Katedry i Kliniki Okulistyki WUM soczewka rozpraszająca (wklęsła) ma znak „-”, a skupiająca (wypukła) znak „+”.
Co oznacza sfera w okularach?
Sfera (Sph) to wartość z recepty, która według brytyjskiego College of Optometrists pokazuje, jak bardzo jesteś krótkowzroczny albo nadwzroczny. Jej znak czytasz tak jak wyżej. Więcej o recepcie przeczytasz w poradzie jak czytać receptę na okulary.
Korekcja wady bywa sfero-cylindryczna. Czym jest cylinder, wyjaśnia osobna porada co oznacza cylinder na recepcie.
Ile dioptrii to dużo?
Za wysoką krótkowzroczność IMI uznaje -6,00 D i silniejszą, a wykład (K. Taradaj, WUM) wadę powyżej -8,0 D. Podziały na stopnie różnią się między źródłami, nawet w materiałach jednej uczelni.
Progi IMI dotyczą ekwiwalentu sferycznego wady refrakcji oka przy rozluźnionej akomodacji. Zapytaj optometrystę na badaniu, jak twoja wada wypada w tych podziałach. Czym jest akomodacja, przeczytasz w poradzie akomodacja oka.
IMI proponuje co najmniej trzy kategorie: krótkowzroczność oraz krótkowzroczność niską i wysoką. Progu dla średniej nie podaje. Dalsze podziały, np. na krótkowzroczność pośrednią albo umiarkowaną, są według IMI często stosowane, ale bez większej spójności.
| Stopień | IMI (2019) | Wykład z WUM |
|---|---|---|
| Niska | od -0,5 D włącznie do wartości słabszych niż -6,00 D | do -4,0 D |
| Średnia | IMI nie podaje progu | od -4,0 D do -8,0 D |
| Wysoka | -6,00 D i silniejsza | powyżej -8,0 D |
W wykładzie z WUM przedział średni kończy się na -8,0 D, więc „powyżej -8,0 D” czytaj jako wadę silniejszą, z liczbą dalej od zera.
Inną skalę ma prezentacja „Wady wzroku” z tej samej katedry WUM. Niska krótkowzroczność to w niej na ogół wada do -3,0 D, a średnia osiąga poziom od -6,0 do -8,0 D, w zależności od źródeł.
Jaka jest największa wada wzroku?
Źródła tej porady nie porównują pod tym względem wszystkich wad. Prezentacja „Wady wzroku” z Katedry i Kliniki Okulistyki WUM podaje, że wysoka krótkowzroczność może sięgać kilkunastu, a nawet kilkudziesięciu dioptrii. Przy dużej wadzie zajrzyj do porady jak dobrać okulary do dużej wady wzroku.
Okulary do czytania - plusy czy minusy?
W wykładzie z WUM średnia moc okularów do patrzenia z bliska przy starczowzroczności, czyli prezbiopii, ma znak plus: +0,5 D w 40. roku życia i +3,5 D w 65.-69. roku życia. To średnie z wykładu, a nie moc docelowa dla twojego wieku. Moc twoich okularów do czytania ustala badanie wzroku: według Standardu PTOO dodatek do bliży (addycję) ustala się w ocenie widzenia do bliży, na podstawie wieku i potrzeb pacjenta.
Gotowe okulary do czytania mają zawsze tę samą moc dla obu oczu, jak podaje College of Optometrists w stanowisku o gotowych okularach. Krótkowzroczność według Amerykańskiej Akademii Okulistyki (AAO) często nie jest zrównoważona, więc moc dla prawego i lewego oka może się wtedy różnić.
Zajrzyj też na stronę okulary do czytania oraz do porad prezbiopia i okulary z apteki a okulary od optyka.
Co oznacza ADD?
ADD to addycja do czytania, którą College of Optometrists opisuje jako dodatkową moc powiększającą potrzebną w dolnej części soczewki wieloogniskowej. Zobacz też strony okulary jednoogniskowe, okulary dwuogniskowe i okulary progresywne.
Jak mierzy się dioptrie podczas badania wzroku?
Sferę i cylinder, czyli korekcję wady w dioptriach, ustala badanie refrakcji. Według Standardu Badania Optometrycznego Polskiego Towarzystwa Optometrii i Optyki (PTOO) z 2025 r. celem badania refrakcji jest precyzyjne określenie wady wzroku. Standard wymienia m.in. określenie najlepszej korekcji sfero-cylindrycznej dla każdego oka oddzielnie.
Dioptrie a ostrość wzroku 1,0
Ostrość 1,0 to wynik badania ostrości wzroku, a nie liczba dioptrii. Medycyna Praktyczna podaje, że ostrość wzroku do dali 5/5 zapisuje się dziesiętnie jako 1,0. Amerykański serwis medyczny MedlinePlus pisze, że wadę refrakcji masz wtedy, gdy do widzenia 20/20 (6/6) potrzebujesz zestawu soczewek.
Jak często sprawdzać moc szkieł?
Według Standardu PTOO dorośli powinni przyjść na kolejną kontrolę nie później niż 2 lata po poprzednim badaniu, jeśli nie ma wskazań klinicznych, czyli zdrowotnych powodów do wcześniejszej wizyty. Za dorosłych standard uznaje osoby powyżej 16 roku życia. Dla dzieci z krótkowzrocznością ten termin to nie później niż 6 miesięcy. Zobacz też porady jak często badać wzrok, krótkowzroczność u dzieci i kim jest optometrysta.
Na badaniu zapytaj:
- Jaka moc wyszła dla każdego oka osobno?
- Czy potrzebuję ADD do czytania?
- Kiedy przyjść na kolejną kontrolę?
Pełne badanie wzroku w VisionOptyk prowadzi dyplomowany optometrysta. Obejmuje ono ostrość widzenia, dobór korekcji i ocenę widzenia obuocznego, a optometrysta omawia z tobą wynik i wyjaśnia zalecenia. Szczegóły znajdziesz na stronach badanie wzroku i badanie u optometrysty.
Znak przy sferze mówi, czy chodzi o krótkowzroczność, czy nadwzroczność, a liczba, jak mocne szkło ją koryguje. Tę moc dla każdego oka ustala badanie refrakcji, a w rezerwacji online wybierzesz salon i godzinę badania.
Ten tekst ma charakter informacyjny. Jeśli coś cię niepokoi, umów badanie wzroku - optometrysta sprawdzi, co się dzieje, i w razie potrzeby pokieruje dalej.
Częste pytania
Dalekowidz ma na recepcie plus przy sferze (Sph): według College of Optometrists sfera jest dodatnia przy dalekowzroczności, a Rodenstock w objaśnieniu karty gwarancyjnej swoich soczewek podaje, że dodatnia wartość sfery oznacza dalekowzroczność, czyli nadwzroczność.
Średnio mają plusy: w wykładzie z WUM średnia moc okularów do patrzenia z bliska przy starczowzroczności to +0,5 D w 40. roku życia i +3,5 D w 65.-69. roku życia. To tylko średnie, a nie moc docelowa dla danego wieku. Moc okularów do czytania ustala badanie wzroku: według Standardu PTOO dodatek do bliży (addycję) ustala się w ocenie widzenia do bliży, na podstawie wieku i potrzeb pacjenta.
IMI zalicza do niskiej krótkowzroczności wady od -0,5 D włącznie do słabszych niż -6,00 D, a wykład wady do -4,0 D. Progi IMI dotyczą ekwiwalentu sferycznego wady przy rozluźnionej akomodacji, więc o to, jak wypada twoja wada, zapytaj optometrystę na badaniu.
Źródła tej porady nie porównują pod tym względem wszystkich wad. Prezentacja „Wady wzroku” z Katedry i Kliniki Okulistyki WUM podaje, że wysoka krótkowzroczność może sięgać kilkunastu, a nawet kilkudziesięciu dioptrii.